O autorze
Piszemy o Europie, o wydarzeniach, zjawiskach, trendach i prognozach.

Fundacja Schumana jest organizacją pozarządową i ponadpartyjną, założoną w 1991 roku przez Tadeusza Mazowieckiego i Piotra Nowina-Konopkę.

@Schuman_pl

www. facebook/integracja.europejska

www.schuman.pl

UE-USA – co oznacza wynik amerykańskich wyborów prezydenckich dla stosunków transatlantyckich?

Wikipedia
Dlaczego relacje Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych są tak ważne? Jak nowy amerykański prezydent wpłynie na negocjacje w sprawie transatlantyckiej umowy TTIP, a jak na stosunki Europy i USA w ramach NATO?

Jak się wybiera prezydenta USA?

Prezydent to najważniejsza postać w amerykańskim systemie sprawowania władzy (stąd też mówi się o systemie prezydenckim). Kieruje administracją i pracami władzy wykonawczej (w USA nie ma stanowiska premiera). Prezydenta wraz z wiceprezydentem wybiera się na 4 lata. Kandydować na urząd prezydenta może osoba będąca od urodzenia obywatelem Stanów Zjednoczonych, która ukończyła 35 lat i mieszka w USA od co najmniej 14 lat. Takie same warunki musi spełniać kandydat na wiceprezydenta, bo w razie usunięcia prezydenta z urzędu, jego śmierci, zrzeczenia się przez niego urzędu lub jego niezdolności do sprawowania władzy, kompetencje prezydenta przechodzą w ręce jego zastępcy. Jeśli zajdzie taka potrzeba, wiceprezydent rządzi do końca kadencji, nie przewidziano bowiem rozpisywania przedterminowych wyborów prezydenckich. XX poprawka do konstytucji dokładnie określa, że kadencja prezydenta i wiceprezydenta upływa w południe dnia 20 stycznia. Prezydentem USA można być maksymalnie przez 2 kadencje.



Z polskiego punktu widzenia amerykańskie wybory prezydenckie ciągną się w nieskończoność, bo przed rozpoczęciem zasadniczej kampanii wyborczej Partia Demokratyczna oraz Republikańska organizują prawybory i startujący w nich kandydaci już wtedy muszą objeżdżać Stany w poszukiwaniu poparcia. Prawdziwy wyścig rusza dopiero, gdy oba ugrupowania wyznaczą po jednym kandydacie (co nie wyklucza startu innych, niezależnych kandydatów). Od 1845 roku wybory prezydenckie odbywają się zawsze we wtorek po pierwszym poniedziałku listopada (a więc najwcześniej 2 listopada, a najpóźniej 8). Amerykanie nie głosują bezpośrednio na preferowanego kandydata. Dopiero specjalni elektorzy, mając w pamięci wyniki głosowania w swoich stanach, faktycznie wybierają szefa państwa. Każdy stan ma tylu elektorów, ilu ma przedstawicieli w Kongresie. Ich głosowanie ma miejsce w pierwszy poniedziałek po drugiej środzie grudnia.

Wspólne sankcje wobec Rosji

Aktualnie zarówno Unia, jak i Stany stosują wobec Rosji sankcje w związku z konfliktem na Ukrainie i aneksją Krymu. Historia unijnych sankcji wobec Rosji sięga marca 2014 roku. 15 września br. Rada UE przedłużyła o pół roku sankcje wobec 146 osób i 37 podmiotów związanych z kryzysem na Ukrainie (chodzi o zamrożenie aktywów i zakaz podróżowania). Natomiast 1 lipca przedłużono o 6 miesięcy sankcje gospodarcze.

Departament Stanu oraz Departament Skarbu USA także stosują sankcje od marca 2014. Ostatnie amerykańskie sankcje wprowadzono 1 września tego roku. Dotychczas Stany Zjednoczone nie wykluczały kolejnych kar dla Rosji.

NATO - wspólna sprawa Unii i USA


Obecnie UE i NATO mają po 28 członków (w tym 22 państw jest zarówno członkami Unii, jak i Sojuszu Północnoatlantyckiego). Stany Zjednoczone są najważniejszym członkiem NATO i ich zaangażowanie jest zasadnicze dla zachowania autorytetu i potencjału tego Sojuszu.

Unia Europejska uznawana jest przez NATO za szczególnie ważnego partnera. Natowska Koncepcja Strategiczna z 2010 roku stwierdza, że działania NATO i UE powinny się uzupełniać i wzmacniać. Przykładem konkretnej współpracy w terenie jest natowska operacja Ocean Shield i unijna EUNAVFOR Atalanta, realizowane równolegle od kilku lat i polegające na zwalczaniu piractwa u wybrzeży Somalii (póki co zaangażowanie NATO ma trwać do końca tego roku). W 2016 NATO na wniosek Grecji, Niemiec i Turcji zaangażowało się z zwalczanie przemytu ludzi i nielegalnej migracji na Morzu Egejskim, we współpracy z unijną agencją Frontex.

Co to takiego TTIP?

To umowa o Transatlantyckim partnerstwie w dziedzinie handlu i inwestycji, aktualnie negocjowana między Unią Europejską (a w jej imieniu przez Komisję Europejską) i USA. Dotychczas odbyło się 15. rund negocjacyjnych (pierwsza w 2013 roku). Traktat ma się składać z 24 rozdziałów podzielonych na 4 obszary (dostęp do rynku, współpraca w zakresie regulacji, przepisy, instytucje). Umowa ma dotyczyć takich kwestii jak bezpieczeństwo żywności, zdrowie zwierząt i roślin, chemikalia, kosmetyki, wyroby medyczne, leki. Komisja zakłada, że zawarcie takiego porozumienia przyniesie UE wiele korzyści – dostęp do amerykańskiego rynku dla europejskich firm, mniejsze formalności administracyjne dla eksporterów, nowe przepisy ułatwiające obopólny handel i inwestycje, nowe miejsca pracy, stymulację gospodarki, obniżkę cen itd. Jednocześnie Komisja zaznacza, że umowa ta nie zostanie zawarta za wszelką cenę.

Obywatele zgłaszają liczne uwagi dotyczące np. mało przejrzystego sposobu negocjowania TTIP, mechanizmu rozwiązywania sporów między państwami a inwestorami, tego, że porozumienie zaszkodzi europejskim standardom etc. W odpowiedzi na zapotrzebowanie ze strony obywateli Komisja Europejska publikuje wiele informacji o TTIP w internecie (np. szczegółowy przewodnik i stanowiska UE w danej sprawie).

Aby umowa zaczęła obowiązywać, jej ostateczna wersja musi zostać zaakceptowana przez rządy państw członkowskich oraz przez Parlament Europejski.

Joanna Różycka-Thiriet

Zapraszamy do naszej siedziby (Al. Ujazdowskie 37 m. 5) na Seminarium europejskie 9 listopada (środa), w godzinach 17.00-18.30. Naszymi gośćmi będą Michał Kobosko, dyrektor Atlantic Council w Polsce, i Andrzej Dąbrowski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.
Trwa ładowanie komentarzy...